Valkuilen en tips meerjarenbegroting 2024

Geplaatst op 27 juni 2023
Geschreven door
Categorie Sturing op vastgoed & financiën

De meerjarenbegroting; het jaarlijkse moment waarop de balans wordt opgemaakt om te toetsen of de ambities op een financieel verantwoorde wijze gerealiseerd kunnen worden. In een interactieve sessie met ruim dertig medewerkers van verschillende corporaties, zijn de belangrijkste valkuilen en tips besproken. In dit artikel leest u de drie belangrijkste.

Tip 1: Vooruitkijken begint met terug kijken

Voordat je het weet spring je op de rijdende trein van weer een nieuwe meerjarenbegroting. Is dat wel verstandig? De start van de nieuwe meerjarenbegroting zou eigenlijk moeten starten met de geleerde lessen van vorig jaar. Slechts een derde van de deelnemers sluit het project van de meerjarenbegroting echter af met een evaluatie. Een meerjarenbegroting gaat natuurlijk nooit de eerste keer goed, maar door een evaluatie met alle betrokkenen wordt wel een fundament gelegd om het ieder jaar een beetje beter te doen. Afbeelding 1 laat de geleerde lessen van de deelnemers zien die kunnen worden gebruikt voor de komende meerjarenbegroting.

geleerde lessen MJB 2023 (lessen deelnemers in een woordwolk)
Afbeelding 1: geleerde lessen MJB 2023 (lessen deelnemers in een woordwolk)

Tip 2: Zorg voor duidelijkheid, draagvlak en werk samen!

Steeds meer corporaties gebruiken een kaderbrief. Met een kaderbrief stellen het management team en bestuur bij aanvang van het begrotingsproces de spelregels vast. Het bestaande beleid wordt vertaald naar smart-doelstellingen en operationele afspraken. Dat zorgt voor duidelijkheid en draagvlak.

Helaas voelt de meerjarenbegroting voor veel corporatiemedewerkers nog als een ‘feestje van Financiën’, ruim drie kwart deelnemers ervaart dat. Dat is onterecht! De meerjarenbegroting brengt het (portefeuille)beleid en de vertaling naar afdelingsplannen, investeringen en onderhoud langjarig in beeld. Het is dan ook evident dat de verantwoordelijke managers, met hun afdeling, een belangrijke rol hebben in het proces van de meerjarenbegroting. Dat begint met de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het opstellen van een kaderbrief. Duidelijke spelregels vooraf zorgen voor minder aanpassingen gedurende het proces. Afbeelding 2 laat zien wat gedurende het begrotingsproces het vaakst wijzigt. Een belangrijke tip is dan ook om juist daar goede afspraken over te maken en bij een mogelijke wijziging ook afspraken te maken over de materialiteit.

welke input van de MJB wijzigt het vaakst?
Afbeelding 2: welke input van de MJB wijzigt het vaakst?

Tip 3: Kwaliteit en realisme gaan hand in hand

Hoe waarborg je de kwaliteit van de begroting en het begrotingsproces? Wat is kwaliteit? Dat kan meer vanuit het proces bekeken worden door bijvoorbeeld gebruik te maken van een evaluatie, een kaderbrief, een toets op de aangeleverde input, een vier-ogencontrole op de verwerking van de input en een second opinion op de output.

Kwaliteit kan ook gezien worden als: ben ik in staat te realiseren wat ik aan beleid inreken? De meerjarenbegroting laat de financiële impact zien van het uitvoeren van dat beleid. Als het beleid te ambitieus, lees niet realistisch, wordt ingerekend, dan geeft de meerjarenbegroting geen realistisch beeld van de volkshuisvestelijke opgave die gerealiseerd wordt. Én ook geen realistisch beeld van de financiële positie op de langere termijn.

Corporaties realiseren, gemiddeld genomen, de laatste jaren structureel minder dan ze begroten. Kwaliteit is toch ook een realisatiegraad van 100%? Of ten minste het streven naar een realisatiegraad van 100%? Wat kun je doen om een realistische begroting op te stellen? Afbeelding 3 geeft de maatregelen weer van de deelnemers aan de masterclass om van de meerjarenbegroting 2024 een realistische meerjarenbegroting te maken.

maatregelen voor een realistische meerjarenbegroting 2024 (tips deelnemers in een woordwolk)
Afbeelding 3: maatregelen voor een realistische meerjarenbegroting 2024 (tips deelnemers in een woordwolk)

Hulp nodig bij uw meerjarenbegroting?

Heeft u behoefte aan ondersteuning bij het opstellen van de meerjarenbegroting? Of een kwaliteitscheck op uw bestaande begroting? Onze adviseurs ondersteunen corporaties bij het inzichtelijk maken van de kwaliteit en robuustheid van de meerjarenbegroting. Neem vrijblijvend contact op met Jeroen Dungelmann.

Zelf aan de slag met financiële sturing?

Meer over de theorie achter financiële sturing, de benodigde beoordelingscriteria en de samenhang hiertussen? Tijdens de training Financiële sturing duiken we in dit sturingsinstrument. Bekijk het programma of de data.

Meer over financiële continuïteit in turbulente tijden?

Tijdens de opleiding Koers houden in zwaar weer ga je aan de slag met de haalbaarheid van maatschappelijke ambities. Gedurende een middag bespreken we de actuele ontwikkelingen die van invloed zijn op je financiële positie, het definiëren van passende grenzen voor je corporatie en de mogelijkheden om bij te sturen als deze grenzen bereikt worden. Bekijk het programma en de eerst volgende datum.

  • Jeroen Dungelmann
    Jeroen Dungelmann Senior adviseur woningcorporaties Meer info

Relevante opleidingen

Financieel sturen

Wat leert u?

  • Waarde van rentmeesterschap
  • Prio’s duurzaam bedrijfsmodel
  • Impact van functionele veroudering
  • Bepalen optimale beleidsmix
Financieel sturen

Wat leert u?

  • Inzicht in beoordelingscriteria
  • Alles over bijstuurinstrumenten
  • Opstellen financieel sturingskader
  • Rol van eigen vermogen en ORT budget

Relevante artikelen

Typ hier uw vraag...