Marktwaarde uit de jaarrekening: welke marktinformatie blijft nodig?
Vanaf verslagjaar 2026 wordt het vastgoed in exploitatie in de jaarrekening gewaardeerd tegen beleidswaarde. De marktwaarde verdwijnt daarmee als waarderingsgrondslag uit de jaarrekening. Maar wat betekent dit voor het jaarrekeningproces en welke marktinformatie blijft nodig voor een goede beleidswaarde?
De huidige rol van de taxateur vervalt
In het huidige stelsel stelt de taxateur bij toepassing van de full versie de marktwaarde in verhuurde staat vast. De taxateur beoordeelt daarbij de objectgegevens, marktinformatie en waarderingsaannames en onderbouwt de uitkomst in een taxatierapport.
Bij toepassing van de basisversie is geen taxateur betrokken. De corporatie berekent de marktwaarde dan zelf aan de hand van de voorgeschreven uitgangspunten uit het Handboek marktwaardering.
Met het verdwijnen van de marktwaarde als waarderingsgrondslag vervalt ook de huidige rol van de taxateur in het jaarrekeningproces.
Interressant: tijdens de praktische opleiding Opstellen jaarrekening voor corporaties krijg je inzicht in de actuele stand van zaken.
Verschil in impact voor basis en full versie waarderingsmethode
De gevolgen worden vooral bepaald door de huidige waarderingsmethode. Corporaties die hun bezit volgens de basisversie van het Handboek marktwaardering waarderen, stellen de waardering ook nu al zonder tussenkomst van een taxateur op. Voor hen verandert op dit punt relatief weinig.
Voor corporaties die de full versie toepassen, is de verandering groter. De taxateur beoordeelt daar nu de waardering en belangrijke onderliggende aannames. Hoe groter het aandeel van het bezit dat full wordt gewaardeerd, hoe groter de verandering kan zijn.
| Woningen | BOG/MOG/ZOG | Impact | Wat verandert? |
|---|---|---|---|
| Basis | N.v.t. | Beperkt | Geen taxateursrol die vervalt |
| Basis | Basis | Beperkt | Geen taxateursrol die vervalt |
| Basis | Full | Middel tot groot | Taxateursrol vervalt voor BOG/MOG/ZOG |
| Full | N.v.t. | Middel tot groot | Taxateursrol vervalt voor woningen |
| Full | Full | Groot | Taxateursrol vervalt voor de gehele portefeuille |
Tabel 1: impact naar huidige waarderingsmethode
BOG/MOG/ZOG nieuw aandachtspunt
De waardering van BOG/MOG/ZOG is een punt van aandacht. Voor dit bezit moet voor het eerst zelfstandig een beleidswaarde bepaald worden. Mogelijk is niet zozeer de aanwezigheid van dit type bezit in de portefeuille bepalend voor de impact van de stelselwijziging, maar vooral de manier waarop dit bezit momenteel gewaardeerd wordt. Ook voor een goede waardering op beleidswaarde is voor BOG/MOG/ZOG vaker behoefte aan een objectgerichte onderbouwing. Bijvoorbeeld vanwege afwijkende huurcontracten of bij het bepalen van de streefhuur.
Als corporatie moet je de onderbouwing zelf organiseren
Het wegvallen van de taxateursrol leidt niet automatisch tot nieuwe risico’s in de jaarrekeningcontrole. De verantwoordelijkheid voor een juiste en controleerbare waardering lag altijd al bij de corporatie. Accountants controleren ook nu al de beleidswaarde, de gebruikte gegevens en de verwerking van de uitgangspunten.
Bij de full versie vormt de taxateur nu wel een externe, specialistische schakel in het waarderingsproces. De taxateur beoordeelt objectgegevens, marktinformatie en waarderingsaannames en legt deze beoordeling vast. Wanneer deze schakel vervalt, moet de corporatie zelf organiseren hoe relevante gegevens en inschattingen tot stand komen, beoordeeld en onderbouwd worden.
Zes aandachtspunten voor de vastlegging
Een goede vastlegging blijft daarom essentieel en wordt door de stelselwijziging mogelijk nog belangrijker. Als corporatie moet je kunnen uitleggen hoe de beleidswaarde tot stand is gekomen. Leg daarom in ieder geval vast:
- Uit welke bronnen de gebruikte gegevens afkomstig zijn
- Welke uitgangspunten en beleidskeuzes zijn gehanteerd
- Hoe deze gegevens en uitgangspunten in het waarderingsmodel zijn verwerkt
- Wie de verschillende onderdelen heeft opgesteld en beoordeeld
- Welke controles zijn uitgevoerd en wat de uitkomsten daarvan waren
- Hoe belangrijke wijzigingen ten opzichte van het voorgaande jaar worden verklaard
Een position paper brengt deze informatie gestructureerd bij elkaar. Het ondersteunt de interne beoordeling en de jaarrekeningcontrole en voorkomt dat onderbouwingen achteraf moeten worden gereconstrueerd.
Ook interessant: download hier ons praktische voorbeeld van een position paper als onderbouwing beleidswaarde in jaarrekening.
Bepaal welke expertise nodig blijft
Het opstellen van een position paper dwingt je corporatie om expliciet te maken hoe de beleidswaarde tot stand komt, welke keuzes zijn gemaakt, welke controles zijn ingericht en wie waarvoor verantwoordelijk is. Daardoor wordt ook zichtbaar waar voldoende kennis aanwezig is en op welke onderdelen mogelijk aanvullende expertise nodig is.
In specifieke gevallen kan externe marktkennis nodig blijven voor een goede onderbouwing van de beleidswaarde. Denk bijvoorbeeld aan het bepalen van een realistische streefhuur voor een afwijkend BOG-, MOG- of ZOG-object. Dat betekent niet dat structureel een taxateur moet worden ingeschakeld. De aard van het object, de beschikbare interne kennis en de materialiteit bepalen welke aanvullende onderbouwing nodig is.
Zelf je kennis vergroten over de overgang naar beleidswaarde?
Heb je vragen over deze wijzigingen of wil je sparren over wat ze betekenen voor jouw corporatie? Neem contact op met Niels Kornegoor.
Wil je meer weten over de specifieke wijzigingen? Tijdens onze training Beleidswaarde: wijzigingen en effecten leer je alles over de actuele ontwikkelingen en de praktische gevolgen. Bekijk het programma en de data.
