Risicobereidheid als kompas
Het belang van risicomanagement is algemeen aanvaard. In veel organisaties is risicomanagement dan ook goed ingebed. Risicoregisters worden netjes bijgehouden, de top-10 risico’s worden periodiek besproken, en interne beheersmaatregelen staan overzichtelijk in dashboards.
Toch ontbreekt in veel gevallen één cruciale schakel: de expliciete risicobereidheid. Welke typen risico’s en hoeveel risico zijn we bereid te nemen om onze doelstellingen te bereiken?
Zonder risicobereidheid geen focus
Vaak wordt verondersteld dat medewerkers de risicobereidheid van onze organisatie wel kennen. In de praktijk ontbreekt deze cruciale schakel vaak. Daardoor mist helderheid over wat aanvaardbare risico’s zijn. Bij medewerkers wordt daardoor het idee gevoed dat alle risico’s continu gevolgd moeten worden en volledig moeten en kunnen worden beperkt. Risicomanagement wordt dan al snel een lijst van alles wat mis kan gaan. Schaarse middelen gaan vervolgens naar de beheersing van risico’s die de organisatie juist wil en kan dragen.
Risicomanagement als hulpmiddel voor sturing
De uitdaging is dan ook om de risicobereidheid inzichtelijk te maken voor de verschillende doelstellingen van een organisatie. Het vormt een kompas voor wat acceptabel is en wat niet. Maar ook waar de organisatie juist ruimte wil nemen om voortgang te boeken. Een helder geformuleerde risicobereidheid maakt risicomanagement betekenisvol. Het verandert de dialoog van “wat kan er misgaan?” naar “welke risico’s zijn we bereid te nemen om onze doelen te realiseren?” En dat is precies de stap die risicomanagement verandert van een verplichting naar een stuurinstrument.
Strategie en risicobereidheid beïnvloeden elkaar
De strategie van een organisatie en de risicobereidheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Beslissingen over de strategie en het formuleren van de risicobereidheid zijn dan ook geen lineair proces, waarbij het ene altijd aan het andere voorafgaat. Omdat de strategie van invloed is op de risico’s die een organisatie loopt, moeten we bij het vaststellen van de strategische koers inzicht hebben in de risico’s en rekening houden met de risicobereidheid.
Verandert de omgeving waarin de organisatie opereert, dan veranderen ook de risico’s. Soms vraagt dat om een aanpassing van de strategie om binnen de risicobereidheid te blijven, dan wel de risicobereidheid bij te stellen om onze strategie te kunnen blijven volgen. Met andere woorden, de risicobereidheid kan van invloed zijn op de strategie van een organisatie, maar de strategie kan ook de risicobereidheid beïnvloeden.
Onderbouwd verhaal geeft duidelijkheid en transparantie
In de corporatiesector draait alles om balans tussen maatschappelijke doelen en financiële continuïteit. Daarom is helderheid over de risicobereidheid cruciaal. Een goed onderbouwd verhaal helpt bestuurders en management om weloverwogen keuzes te maken. Het verhaal geeft duidelijkheid over de collectieve visie op risico’s. Ook biedt het transparantie aan anderen, zoals toezichthouders, die de risico’s en keuzes beter willen begrijpen.
Het vaststellen van risicobereidheid vraagt om een dialoog tussen bestuur, toezicht en organisatie. Het vergt reflectie, transparantie en soms ook lef. Maar juist die gesprekken maken het verschil tussen een risicomijdende organisatie en een organisatie die weloverwogen risico’s neemt om vooruitgang te boeken.
Zelf aan de slag met uw risicobereidheid?
Tijdens de training Risicomanagement en risicobereidheid in de praktijk kijken we naar de verschillende stappen in het risicomanagementproces en naar de wijze waarop we als corporatie invulling kunnen geven aan de risicobereidheid. Binnen één dag praktische handvatten en nieuwe inzichten die je direct kunt toepassen om het risicomanagementproces binnen je organisatie te implementeren of te verbeteren.
